Bugünün Sorunlarına, Geleceğin Çözümleri...
Soru & Cevap Kariyer +90 212 325 25 01
Makaleler

7193 Sayılı Kanunda Yer Alan Şüphe Üzerine Mükellefiyet Kaydının Terkini Konusu

Danıştay Düzeltme Beyannamelerine İhtirazi Kayıt Konulmasına İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararını Dar Yorumluyor

Vergi İnceleme Raporunun veya Vergi Tekniği Raporunun Tebliğ Edilmemesi Tarhiyatı ve Cezayı Gerçekten Sakatlamaz mı?

Uluslararası Kurumlardan Kullanılan Kredilere İlişkin Kağıtların Damga Vergisi

Yurt Dışı Alacaklara Şüpheli Alacak Karşılığı Ayırmak İçin Yurt Dışında Dava Açmak Zorunda mıyız?

Gayrimenkul Satışından Elde Edilen Kazançların Vergilendirilmesi: Ticari Kazanç – Değer Artış Kazancı Ayrımı

Arsa Payı Karşılığı İnşaat İşlerinin Vergilendirilmesinde Ne Değişti?

OECD Model Anlaşmasına Göre Gayrimaddi Hak Bedellerinin Vergilendirilmesi ve Türkiye Uygulaması

Vergiden Kaçış Yok: Tahsilatta Yardımlaşma Başlıyor

4 Seri No.lu ÇVÖ Anlaşmaları Tebliğinin Getirdikleri: Dar Mükelleflere Yapılan Serbest Meslek Ödemelerinin Vergilendirilmesi

BA VE BS BİLDİRİM FORMLARI VE ÖZELLİKLİ DURUMLAR

YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORLARINIZI HAZIRLAMAYI İHMAL ETMEYİN

15 SORUDA İZAHA DAVET MÜESSESESİ

Gelir ve Kurumlar Vergisi Mükelleflerince Matrah Artırımı Beyanında Uygulanacak Vergi Oranları

KATMA DEĞER VERGİSİ İLE GV KV BİRLİKTE ARTIRILMASI

ADİ ORTAKLIKLAR

ANONİM ŞİRKETİN KENDİ PAYLARINI İKTİSAP ETMESİ

SERMAYE ŞİRKETLERİNİN NAKİT SERMAYE ARTIRIMLARINA TEŞVİK GETİRİLMİŞTİR.

BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR 6637 SAYILI KANUN YAYIMLANDI

EĞİTİM TAZMİNATI GELİR VERGİSİNE TABİMİDİR

Son Zamanlarda Verilen Vergi Usul Kanunu İle ilgili Özelgeler

GİDER PUSULASININ KULLANIM ALANLARI VE TEVKİFAT UYGULAMASI

e-Arşiv Uygulaması Başlıyor

SAT-KİRALA-GERİ AL İŞLEMİNDE YÜKLENİLEN KDV DÜZELTİMİ

Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

6552 SAYILI KANUNUN 73 ÜNCÜ MADDESİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

Kayıtlarda yer aldığı halde işletmede mevcut olmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacakların beyanının 6111 ve 6522 yasalara göre karşılaştırılması

6111 SAYILI YASANIN 11.MADDESİNİN 2.FIKRASINA GÖRE BEYAN EDİLEN TUTARLAR İLE İLGİLİ SONRADAN GÜNDEME GELEN SORUNLAR

Cumhurbaşkanı Adaylarına ve Siyasi Partilere Yapılacak Bağışlar

KAYITLARDA YER ALDIĞI HALDE İŞLETMEDE MEVCUT OLMAYAN KASA MEVCUDU VE ORTAKLARDAN ALACAKLARIN BEYANI

6111 Sayılı Yasa Kapsamında Kayıtlarda Yer Aldığı Halde İşletmede Bulunmayan Ortaklardan Alacakların Beyanı

Sadece Vergi İnceleme Raporu ile Yapılacak KDV İade İşlemleri

Özel Okullar, Üniversiteler ve Yurtlarda “Kısmi Burs Uygulamasında” Önemli Düzenleme

Kısmi Bölünme

KİSMİ BÖLÜNME İŞLEMİNDE YANLIŞLAR DOĞRULAR

Kurum Yöneticilerinin Kar Payı Dağıtımı ve Bazı Konularla İlgili Bilmeleri Gereken Önemli Hususlar

Kurumların Özkaynak Kalemlerinin Tasfiye Sonu Vergisel Durumu

Pay Sahiplerinin Şirkete Borçlanma Yasağı

Özelgeler Işığında Enflasyon Düzeltmesi Sonucu Oluşan Sermaye Olumlu Farklarının Vergilendirilmesi

Geçici Vergi Uygulamaları

NUR EKESAN KONFERANS LARI

On Kişiden Az Çalışanı Olan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıftaki İşverenlere Sağlanacak İş Sağlığı Ve Güvenliği Desteği

E-Defter Uygulaması

Mahsuben İndirimli Oranda Kurumlar Vergisi Uygulaması

Elektronik Fatura Uygulaması

Limited ve Anonim Şirketlerin Ortaklarının ve Kanuni Temsilcilerinin 6183 Sayılı Kanun Kapsamındaki Sorumlulukları

Çalışan Temsilcilerinin İşveren Tarafından En Kısa Zamanda Görevlendirilmesi Gerekiyor

Sat ve Geri Kirala Işleminin Işletmelere Getirdiği Avantajlar

Kar Payı Avansı Dağıtımı Yapmış Kurumlarda Dönem Sonunda Oluşan Kar Veya Zarara Göre Yapılması Gerekenler

Ortaklarına Daha Fazla Kar Dağıtmak İsteyen Kurumların Bazı Yükümlülükleri Yerine Getirmek Kaydıyla Dağıtabilecekleri Bilançolarındaki Fonlar

E-Fatura Uygulaması Hakkında

Elektronik Defter Tutma ve Elektronik Fatura Uygulaması

Yurt Dışındaki Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ No:1

Yabancı Sermaye Olarak Yurt Dışından Getirilen Nakdi Sermaye İle İlgili Yeni Düzenleme

Limited Şirketin Anonim Şirkete Dönüşümü ve Örnek Uygulama

Vadeli Çeklerde Reeskont Uygulaması

Meclise Sevkedilen Torba Yasadakii Varlık Barışına İlişkin Düzenlemeler

Limited Şirketi Anonim Şirkete Dönüştürmenin Avantajları

LTD.ŞTİ. Şirketin A.Ş. Şirkete Dönüştürülmesinde Yapılıcak İşlemler

Limited Şirkette Pay Senedinin Menkul Kıymet Olup Olmadığı ve Değer Artışı Kazancı

2013 Yılı Birinci Geçici Vergi Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Konular

KVK-Kabul Edilmeyen İndirimler (finansman gideri kısıtlaması)

KVK-İstisnalar - Diğer indirimler (girişim sermayesi fonu)

Yeni Türk Ticaret Kanununa Göre Şirket Ana Sözleşmelerinin de Yapılması Gereken Değişiklikler

KVK-Zarar Mahsubu

Eski Kiracıların İşyeri ve Evlerden Gerekçesiz Çıkartılması ve Kira Artış Oranı

Yazar Kasa Fişlerinin Gider Yazılması ve KDV İndirimi

KVK- İndirimli Kurumlar Vergisi

KVK-Yurtdışı Mukimi Kişi ve Kurumlara Verilen Hizmetler

Şirketlerce Öğrencilere Verilen Burslar İle Eğitim Harcamaların Gider Yazılması ve KDV İndirimi

Geçici Vergi Uygulamaları

GEÇİCİ VERGİ UYGULAMALARI

 

Ramazan YAKIŞIKLI

Yeminli Mali Müşavir

 

 

1-Giriş

 

Geçici verginin mahsup ve iade işlemlerine ilişkin düzenleme ve açıklamalar 252 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde yer almakta olup, bahsi geçen Tebliğin “2. Geçici Verginin Mahsubu ve İadesi” başlıklı ayrımında; öncelikli olarak konuya ilişkin yasal düzenlemelere yer verilmiş ve müteakiben geçici verginin yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan vergiye mahsubu ile geçici verginin yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan vergiye mahsubundan arta kalan kısmının diğer vergi borçlarına mahsubu veya nakden iadesi hususlarında ayrıntılı açıklamalarda bulunulmuştur.

II- Geçici Verginin Ödenmemesi

252 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinin, “2.2.Beyanname Üzerinden Hesaplanan Vergiye Mahsup” başlıklı bölümünde;

“Yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden ilgili hesap dönemine ilişkin geçici vergi dönemlerinde ödenen geçici vergi mahsup edilir.

Mahsup işleminin yapılabilmesi için, tahakkuk ettirilmiş geçici verginin ödenmiş olması gerekmektedir. Geçici vergi dönemleri itibariyle tahakkuk ettirilmiş, ancak ödenmemiş bulunan geçici verginin yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilmesi mümkün değildir.

Tahakkuk ettirilmiş ancak ödenmemiş olması dolayısıyla yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup imkânı bulunmayan geçici vergi tutarları terkin edilir. Terkin edilen geçici vergi tutarı için vade tarihinden terkin edilmesi gereken tarih olan yıllık beyannamenin verilmesi gereken kanuni sürenin başlangıç tarihine kadar gecikme zammı uygulanır.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Tebliğde yer alan bu açıklamaya göre, ödenmediği için yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup imkânı bulunmayan ve bu nedenle terkin edilecek geçici vergi tutarı için, vade tarihinden terkin edilmesi gereken tarih olan yıllık beyannamenin verilmesi gereken kanuni sürenin başlangıç tarihine kadar gecikme zammı uygulanır.

Örnek: Şirketin 2013/01-03 vergilendirme dönemine ilişkin kurum geçici vergi beyannamesi ile tahakkuk ettirdiği 80.000.-TL tutarındaki kurum geçici vergi tutarının ödenmeyen 50.000.-TL’si için, vade tarihi olan 17/05/2013 tarihinden, ilgili tutarın terkin edilmesi gereken, mükellef Şirketin kurumlar vergisi beyannamesini vermesi gerektiği kanuni sürenin başlangıç tarihi olan 01/04/2014 tarihine kadar gecikme zammı uygulanır.       

III- Ödenen Geçici Verginin Sehven Ertesi Yılın İlk Geçici Vergi Beyannamesinde Mahsup Edilmesi

 

Uygulama da en sık karşılaşılan bir konu da, kapanan yıla ait ödenen geçici vergilerin ertesi yılın ilk geçici vergi döneminde sehven mahsup edilmesi sonucu cezalı tarhiyatlara maruz kalınmasıdır.

 

Örneğin;2012 hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde iadesi gereken geçici vergi olarak gösterilen tutarın,  2013 yılının birinci dönem geçici vergi beyannamesinde “önceki dönemlerde hesaplanan geçici vergi” sütununda gösterilmesi halinde, 2013 yılı birinci dönem  geçici vergisinin eksik tahakkukuna sebebiyet verilir.

 

Bu tutarın aynı zamanda 2013 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamelerinde ödenmiş geçici vergi olarak mahsup konusu yapılması sonucunda kurumlar vergilerinin eksik tahakkukuna sebebiyet verilir.

 

 Dolayısıyla, eksik tahakkuka sebebiyet verilen vergileri hakkında cezalı tarhiyat işlemi yapılması gerekmekte olup, ayrıca iade edilmesi gereken vergilerin de yapılması gereken cezalı tarhiyat işlemi sonrasında mükellefin tahakkuk eden vergilerine mahsup edilmesi gerekmektedir.

 

IV- Yıllık Beyannamenin İlgili Tablosunda/Satırında Gösterilme Zorunluluğu

 

252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin “2. Geçici Verginin Mahsubu ve İadesi” başlıklı bölümünde aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir; 

 

  Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120 nci maddesi hükmü uyarınca, mahsup işleminin yapılabilmesi için yazılı başvuru şartı aranmaz. Söz konusu mahsup işlemi 6183 sayılı Kanunun 47 nci maddesi hükmü de dikkate alınarak ilgili vergi dairesince re’sen yapılır.

             …  

            Mahsup sonucu iadesi gereken miktarın bulunması ve bu tutarın beyannamenin ilgili tablosuna yazılmış olması mükellefçe yazılı olarak yapılmış iade talebi olarak kabul edilir. Yıllık beyannamenin ilgili tablosunda/satırında gösterilmeyen geçici verginin mahsuben veya nakden iade edilebilmesi için o yılın sonuna kadar yazılı olarak başvurulması gerekir.  

          

 

Dikkat edileceği üzere, iadesi gereken vergi bulunması ve bu tutarın beyannamenin ilgili tablosuna yazılmış olması mükellefçe yazılı olarak yapılmış iade talebi olarak kabul edilir. Yıllık beyannamenin ilgili tablosunda/satırında gösterilmeyen geçici verginin mahsuben veya nakden iade edilebilmesi için o yılın sonuna kadar yazılı olarak başvurulması gerekir.  

 

- Beyannamede Gösterilmesi

 

Mükellefin 2005 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesinin ilgili tablosunda kurum geçici vergi alacağını göstermiş olması nedeniyle söz konusu mükellefe ait vergi alacağı doğmuş olup, bu alacağın mükellefe 2008 yılında iade edilmesinde herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. [1]

 

- Beyannamede Gösterilmemesi

 

2005 hesap dönemi içinde ödemiş olduğunuz … tutarındaki kurum geçici vergiyi 2005 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamenizin ilgili satırında göstermemeniz ve 2005 yılı sonuna kadar da söz konusu geçici verginin mahsuben veya nakden iadesi hususunda yazılı olarak vergi dairenize başvurmamanız nedeniyle anılan geçici verginin diğer vergi borçlarınıza mahsup edilmesi mümkün değildir. [2]

 

- Zarar Nedeni İle Beyannamede Gösterilmemesi

 

2004  yılı içerisinde tahakkuk eden ve ödenen … YTL  geçici verginin, 2004  yılı kurumlar vergisi beyannamenizde mahsup ettiğiniz ancak bu tutar beyannamede zarar nedeniyle hesaplanan vergi çıkmamasına rağmen iadesi gereken geçici vergi sütununa sehven yazılmadığı ve beyannamenin ilgili tablosunda/sütununda gösterilmeyen bu geçici vergi tutarının nakden veya mahsuben iade edilebilmesi için o yılın sonuna kadar yazılı olarak başvurmamış olmanız nedeniyle söz konusu tutarın 2005 ve 2006 yılı beyannamelerinin iadesi gereken geçici vergi sütununa yazılması veya 2007 yılında 2004, 2005 ve 2006 yıllarına ilişkin verilen düzeltme beyannameleri ile nakden veya mahsuben iade edilmesi olanaklı değildir[3].              

 

V-   Ödenen ve Mahsup Edilen Geçici Vergilerin Mahkemece Terkin Edilmesi

 

“… mahkeme kararına istinaden terkin edilecek ve ödenmiş olması nedeniyle de reddiyatı gerçekleşecek kurum geçici vergi tutarının, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden mahsup edilmiş olmasının doğal bir sonucu olarak, 2005 yılı kurumlar vergisinin söz konusu geçici vergi tutarı kadar eksik tahakkuk ettirilmiş sayılması nedeniyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince vergi ziyaı cezası ile birlikte mükelleften aranılması gerekmektedir. [4]

 

VI- Nakil Olunması

 

Geçici  verginin B vergi dairesine ödenmesi sonrasında Ç vergi dairesine nakil olunması ve kurumlar vergisi beyannamesini ise nakil olunan Ç vergi dairesine verilmesi durumunda geçici vergiye ait nakden veya mahsuben iade işlemlerinin, söz konusu kurumlar vergisi beyannamesini beyan ettiğiniz Ç Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce yerine getirilmesi gerekmektedir.[5]

 

 

 

 

 

VII- Geçici Verginin KDV Alacağına Karşılık Ödenmesi

Bilindiği üzere Mart / 2007 tarihinden itibaren 262 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği ile mükelleflere, geçici vergilerini Katma Değer Vergisinde iade alacaklarından karşılanmak üzere ödemesi hakkı tanınmıştır.

Buna göre,mükellefler tarafından katma değer vergisi iade alacağının geçici vergi borçlarına mahsup talep edilmesi ve bu şekilde mahsup yoluyla ödenmiş geçici verginin de yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan gelir/kurumlar vergisine mahsubundan sonra arta kalan tutarın nakden iadesinin talep edilmesi halinde, iade taleplerinin asıl kaynağının katma değer vergisi alacağı olması nedeniyle bu tür iade taleplerinin nakden katma değer vergisi iadesinde geçerli olan usul ve esaslara göre sonuçlandırılması gerektiği açıklanmıştır.

   Dikkat edileceği üzere, Katma Değer Vergisinde iade alacaklarından ödenen geçici verginin mahsuben iade talebinde 262 nolu tebliğ açıklamaları uygulanmayacaktır. Diğer bir anlatımla mahsuben taleplerde, katma değer vergisi iadesinde geçerli olan usul ve esaslara göre islem yapılmayacaktır. Bu ancak “nakit” iade taleplerinde geçerlidir.

Örneğin;, bir firmanın ihracat işlemlerinden doğan katma değer vergisi iade alacağının geçici vergi borcuna mahsup talep edilmesi ve bu şekilde mahsup yoluyla ödenmiş olan bu verginin de yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan gelir/kurumlar vergisine mahsubunun yapılması, arta kalan tutarın ise nakden iadesinin talep edilmesi halinde, iade talebinin asıl kaynağının katma değer vergisi alacağı olması nedeniyle bu tür nakden iade talebinin, KDV Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalar çerçevesinde 4.000.-TL’yi aşması halinde, aşan kısım için teminat, inceleme raporu veya YMM-KDV İadesi Tasdik Raporu ibraz edilmesi durumunda işlem yapılması mümkün olacaktır.

VIII- Geçici Verginin KDV Alacağına Karşılık Ödenmesinde Mahsup Sırası

 

Gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin düzenleniş biçimine bakıldığında, yurt içi ve dışında ödenen vergilerle geçici verginin mahsubunda mükellef lehine bir anlayış benimsendiği görülmektedir. Sıralama u şekildedir:

 

Yurt dışında ödenen vergiler

 Yurt içinde ödenen vergiler

 Geçici vergi

 

Yukarıda yer alan sıralama yıllardan beri uygulanan ve açık bir düzenlemedir. Ancak geçici verginin KDV alacağından ödenmesi hakkı ile beyannamede mahsup edilecek geçici verginin nakden ödenen kısmı ile KDV alacağından ödenen kısmı arasında bir ayrıştırma yapmak gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu konuda da herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

 

Ancak Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 22.11.2008 tarih ve 114413 sayılı yazıları ile uygun bulunan bir olaya ilişkin görüşte özetle, geçici vergi mahsubunda öncelikle nakden ödenen daha sonra KDV den ödenen kısmın mahsup edilmesi anlayışı benimsenmiştir.

 

Nakden iadesi gereken geçici verginin KDV iade alacaklarından mahsup edilerek ödenen geçici vergi kısmının ise, 262 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "3. Katma Değer Vergisi İade Alacağının Geçici Vergiye Mahsubu" başlıklı bölümü uyarınca, asıl kaynağının katma değer vergisi alacağı olması nedeniyle Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri çerçevesinde yerine getirilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır.

 

 

IX- Geçici Verginin İadesi

 

Konuya ilişkin ayrıntılı açıklamalara 252 seri no. lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "2.Geçici Verginin Mahsubu veya İadesi" başlıklı bölümünde yer verilmiştir.

 

 Buna göre, 2013 yılı içerisinde tahakkuk ettirilerek ödenen geçici vergilerin, 2013 hesap dönemi kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilmesi, mahsup edilemeyen bir tutar varsa bu tutarın mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup edilmesi, bu mahsuplara rağmen kalan geçici vergi tutarının da o yılın sonuna kadar yazılı olarak talep edilmesi halinde  red ve iade edilmesi mümkündür.

2013 yılı geçici vergi dönemleri itibariyle hesaplanan geçici vergiler ise izleyen geçici vergi döneminde hesaplanan geçici vergiden mahsup edilmekte ve önceki geçici vergi dönemlerde hesaplanan vergi fazla ise bu dönemde ödenecek vergi çıkmamaktadır. Ancak, geçici vergi dönemleri itibariyle mahsuben veya nakden iade söz konusu değildir.

        Öte yandan,  252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin 2.3. Diğer Vergi Borçlarına Mahsup veya Nakden İadesi bölümünde, Geçici verginin gerek mahsuben gerekse nakden iadesinde herhangi bir tutar sınırlaması olmayıp, geçici verginin ödenmiş olması yeterlidir. Geçici vergiye ilişkin iade taleplerinde teminat ve inceleme raporu aranmayacağı belirtilmiştir.

 

 

 



[1] İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı   10.06.2008 tarih ve 12846 sayılı  özelgesi

[2]İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı 06.05.2008 tarih ve 14691-9330  sayılı özelgesi           

[3]İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı   22.04.2008 tarih ve 14682  sayılı özelge

[4]İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı  12.03.2008   tarih ve 4284 sayılı özelgesi

[5]İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı  31.07.2008 tarih ve 16898sayılı özelgesi

 

PAYLAŞ